Wörterbuchnetz
Rheinisches Wörterbuch 
 
Einstand bis Standpunkt (Bd. 8, Sp. 517 bis 519)
 
  PfWB  ElsWB Ein -stand: 1. E. gevve beim Antritt einer Arbeitsstelle etwas zum besten, zum Trinken stiften Allg.; auch junge Frauen müssen auf der ersten Kindtaufe, an der sie teilnehmen, den E. g.; de E. fire (feiern) vor dem Bezug eines neuen Hauses Rip, Allg. — 2. in Instands im Entstehen Simm-Stdt (bei Rottm.).

[Bd. 8, Sp. 518]
Ge -stand: G. doəhne Gesellschaft leisten Eup-Stdt.  PfWB  ElsWB  LothWB Um -stand: Pl. 1. en andere Ömständ sen schwanger sein Rip, Allg. — 2. Ömständ mache besondere Anstrengungen machen, bes. um einen Besuch Allg.; vie hant nich vill Ö. gemackt! Antw. des Gastes: Ö. schmacken äwwer gutt! Gummb; mach doch net vill Ö., sag et frei herus, wat de op dem Herzen häs Rip, Allg.; Sg. selten: dat geht en ener Ö. her Schleid-Scheven. — Wat es dat en Ömstangd! sei doch nicht so umständlich; wat güt dat en Ö.! wenn jmd. auszieht, sich fein macht Gummb. — Ömstäng verännern de Sake (Sache) Gummb-Berghs. — Imstandskrämer Rhfrk, Allg. — 3.a. Angehörige, die ganze Familie Dür Köln (veralt.) — b. Umgebung Eusk-Zülpich. Un -stand: schlechter Zustand; dat Hus (udgl.) es ganz em O.; de es em O. gesundheitl. schlecht dran Rip, Allg.Ver -stand: 1. wie nhd. [LRip, Eup auch n.]; der V. hät bei dem alen Mann nogelosse; bruch doch dengen V.; he hät sengen V. versoffe; do häste kene V. van (für); kloren V. han Rip, Allg.; met enem op enen V. kommen übereinstimmen Gummb; die sind wiər en iən (einem) V. Kref-Stdt; hej hät de V. üt de Bük (Büchern) ist theoretisch gebildet Klevld; en es bei seinem alen V. noch gut bei Besinnung Saarbg-NZerf; met V. jet dohn (mache, esse udgl.) Rip, Allg. RA.: Vill Hiərn, v. V. Altk-NFischb. Der V. kömmt met (net för) de Johren Elbf, Allg., — on de Bart net för de Hore Monsch, Aach; V. kit mot de J.; käm e mot de Noren, da hätt ech es och Daun-Strohn; de J. brenge V., ävver och gro Hor Köln-Stdt, Bitb-Ehlenz. Dem kömmt der V. we der Ouss (Ochs) de Melk Eup, Rip, Nfrk. Dou büs en Kerl, wu V. dri gehöart MülhRuhr. Wenn den Drank (den Fusel) es in de Mann, es den V. in de Kann Klevld, NBerg. E Lut (Quäntche, Dropp) Glöck es mih weərt wie e Pongk (Pfund, en Fatt) V. Rip, SNfrk, Klevld, Bernk; en Hafel (Handvoll) Gleck es meh w. wei en Schobben V. Saarl-KerprichHemmersd; ne Droppe Glöck es mih w. we e Fass voll V. Köln-Stdt. De hät mih Gl. wie V. Rip, Allg. E hät V. wie en Alder Saarl-Pachten. Wiver han lang Röck (Hore), ävver korte V. Rip, Allg. Klen Kenger (Kinder) on au (alte) Lü hant e V. Heinsb-Dremmen. En ale Mann hät der grüsste V. Prüm. Wem der Hiər en Amt get, dem gewer ach V. Birkf. Verbr. He hät de V. met Leffele gesse Rip, Allg., — mem Schümleffel gesse, do es et beste langs gegange (gelofe) Rip. Er hot so viel V., mer kennt en in e Nussschal satze Kreuzn. Den lo hat e V. wie e Kend un e Kopp wie e Ochs Merz-Becking. Den hät davon e V. we en al Koh Sieg, — esu vill V. wie de Koh vom Sonndag Bo, — en Uəss (Ochs) van de Huhmoss (Hochmesse) Ahrw-Ramersb, — de Sau vum Hau- (Heu) roppe Simm, — de Mösche (Spatzen) op de Dröht (Drähten) Dür-Weisw, — de Sau vom Zaferonfresse Sieg-Scheiderhöhe. Dau häs de V., wo de Hohner de Eier han Ahrw-Ramersb, — wo der Krebs de E. hät Köln, Allg.; wu hat der Esel V., Safron te ete? Eup. Wen onse Herrgott strofe wellt, dem nemmp he der V. Dür, Verbr.; we Gott well str. en Langk (Land), hölt e de Lück (Leute) der V. Monsch, — den Grusse de V. Sieg. Do üs kei Kopp

[Bd. 8, Sp. 519]
un V. drut te krigen Ruhr, Allg. We meah schlöppt (schläft) äs siewen Stond, verschl. sinnen V. Elbf. Dat geht üvver menge V. Rip, Allg. Wat geht öwwer den V.? die Läuse Rees-Hamminkeln. Kort van Memorie (Gedächtnis) es en Teiken (Zeichen) van grot V. Klev, Rees. Onverst. wie nhd. u. Person ohne V.2. übertr. a. Schweinesülze aus Ohren, Füssen u. Fleischbrühe Zell, Koch, Daun-Strohn, Neuw-HeimbWeis: Halb sein ich »Vers«, de Hälft auer (euer) »Tant« (Tante); wer et rät, der hot V.? Simm-Klosterchumbd. — b. deronde V. scherzh. Geld Rees.  PfWB Ver-standskasten Allg. m.: scherzh. Kopf.Vor -stand: 1. nach dem Nhd., V. eines Vereins. — 2. Stütze, Hilfe; gute Kinder duon hiren Eldern Virstand Prüm-Mürlenb.  PfWB Zu -stand: 1. wie nhd.; wat ene Z.; dat sen schün, nette Z.stänn! Rip, Allg. RA.: Dat ös ennen Tustand, sät den Bur, sewen Ossen (Ochsen) on noch ken Melk! Mörs. — 2. Hilfe, Beistand Aach-Stdt.

Stand-art Rheinschiff m.: Raummass für Holz = 4, 672 Kubikmeter. stand-arts -andārts Neuss-Nievenh Adj.: ene st.ə Kerl nobler, fein herausgeputzter K. Stand-ball (s. S.) Allg. m.: wie nhd. stand-bar < mhd.  Lexer stantbære entwickelt das Mosfrk im trier. Hochw, Mos von Trier bis Koch, Eif in Wittl Daun, Bitb, Prüm, Aden-Kempenich Morswiesen (-amər) –ambər, -pər [SPrüm -ā-; Merz-Mettlach -abər (s. dapper); Saarbg-Ockfen gəstanbərt] Adj.: kräftig, untersetzt, rüstig, ausdauernd, von Mensch u. Vieh; e st. Kerlchen, — Knippchen; en st.n Knochen; hen es net st. of de Bän (Beinen). PfWB Stand-baum -andəbām Simm m.: Bindstock zum Andrehen der Seile. Stand-bütte (s. S.) Mos, Siebengeb. f.: B., im Weinberg stehend, in die die gelesenen Trauben geschüttet werden. PfWB  ElsWB  LothWB Stand-fass Ahr n.: dass. PfWB  ElsWB  LothWB Stand-geld (s. S.) Allg. n.: wie nhd. stand-haftig Adj.: 1. -hęftĭχ –haft MüEif. — 2.a. -ǫndftiχ gesetzt, stolz aufgerichtet; wat de st. geht Kemp-Stdt. — b. -andftəχ freimütig, dreist Mörs-Neuk. Stand-krähe Goar-Dörth f.: wie nhd., im Gegens. zur Wannerkr. Stand-lampe (s. S.) -andə- Erk-Elmpt; -ǫntsə- Klev-Appeldorn f.: Stehlampe. PfWB stand-laut in nhd. Lautung Allg.: St. gewe vom Jagdhunde, in der Jägerspr. Stand-leiter -ledər MGladb f.: feststehende, zur Obertenne führende L. Stand-messer -męts Geld-Straelen n.: im Griff feststehendes M. Stand-platz (s. S.) Allg. m.: nach dem Nhd. Stand-pfahl -antəp:l Bo-Widdig m.: Hirtentäschelkraut, capsella bursa pastoris. Stand-predigt (s. S.) Allg. f.: nach dem Nhd.; enem en St. hale. PfWB Stand-punkt (s. S.) Allg. m.: nach dem Nhd.; enem den St. klor mache [enem de Stantəpū () weisen Prüm-Ihren].