| Pfälzisches Wörterbuch | ![]() | ||
Schmuck-lilie bis schmudig (Bd. 5, Sp. 1195 bis 1197) | |||
Schmuck-lilie, f. Schmuck-stück, n. schmudchen, schw. Schmuddel, m. schmuddelig, Adj. schmuddeln, schw. Schmudel schmudeln, schw. schmuden, schw. schmud(e)rig, Adj. schmudig, Adv., Adj. schmudig-frisch, Adj. schmudig-heiß, Adj. schmudig-kühl, Adj. schmudig-warm, Adj. schmudlich, Adj. schmuflig, Adj. Schmu-frau, f. Schmu-geld, n. schmuggeln, schw. Schmuggel-tasche, f. Schmuggler, m. Schmuggler-bande, f. Schmuggler-delle, f. Schmugglerei, f. Schmuggler-tasche, f. Schmu-kasse, f. schmul, Adj. Schmul Schmu-lappen, m. schmulchen schmulen schmulig Schmulle Schmu-macher, m. Schmunk, m. schmunzelig, Adv. Schmunzel-kuchen, m. schmunzeln, schw. Schmunzes schmurbelig, Adj. Schmurche, Gen.? Schmurren, m. Schmus, m. Schmus-backen, m. Schmus-barjentes, Gen.? Schmus-base, f. schmusen, schw. Schmuser1, m. Schmuser2, m. Schmuserei, f. Schmuserin, f. Schmusersin, f. Schmus-geld, n. Schmus-grete, f. schmusig, Adj. Schmus-jockel, m. Schmus-kalaumes, m. Schmus-katze, f. Schmus-krämer, m. Schmus-lappen, m. Schmus-lumpen, m. Schmus-maul, n. Schmus-tuch, n. schmutchen schmuten schmutig Schmutz1, m. Schmutz2, m. Schmutz-amsel, f. Schmutz-bärtchen, n. Schmutz-bürste, f. Schmutzel, m. schmutzeln1, schw. schmutzeln2, schw. schmutzen1, schw. schmutzen2, schw. Schmutz-fink, m. Schmutz-hafen, m. Schmutz-hammel, m. schmutzig, Adj. Schmutz-jockel, m. Schmutz-kachel, f. Schmutz-kitsche, f. Schmutz-kübel, m. Schmutz-lappen, m. Schmutz-licht, n. Schmutz-pfanne, f. Schmutz-placken, m. Schmutz-wolle, f. Schmu-zettel, m. Schnabel, m. Schnabel-blech, n. Schnabeler, m. Schnabel-erbse, f. schnabelig, Adj. Schnabel-kappe, f. Schnabel-licht, n. Schnabel-liese, f. Schnabel-maul, n. | 1. 'wertvolles Geschmeide'. Hasche schun des Schmuckstick vun de Got 'Patin' gesieh? [Kaislt]. — 2. übertr. a. 'der geliebte [Bd. 5, Sp. 1196] Mensch'. Bischt mei Schmuckstick [Kraus Putscheblum 13]. — b. 'ein wertvoller Gegenstand, der jemandem viel bedeutet'. Der neie Disch in de Wohnstubb is de Gerda ihr ganz Sch. [Kaislt]. 1. 'Dreck, Morast, Unreinlichkeit', Schmuddel (mudəl) [Kaislt, mancherorts]; vgl. PfWB Geschmuddel, PfWB Küchenschmuddel, PfWB schmuddeln, PfWB Schmutzel. — 2. f.: 'unsaubere Person' [ BZ-Dernb]. — RhWB Rhein. VII 1509; Hess.-Nass. III 308; DWB DWb. IX 1129. 1. 'schmutzig, schmierig', schmuddelich (mudəliχ) [ RO-Cölln Mannw]. Das Wetter kann schmuddelig sein, wenn es fein regnet und der Boden schmierig wird [ GH-Schwegh]. — 2. 'unordentlich, ungepflegt' [Thielen 102]. — 3. 'fettig' [ BZ-Hergw]. — RhWB Rhein. VII 1509/10; Hess.-Nass. III 308; Kluge-Seebold22 644; DWB DWb. IX 1129. 1. 'hastig und unsauber arbeiten', schmuddele (mudələ) [ BZ-Dernb]; Syn. s. PfWB schnudeln 1. — 2. 'kosen, schmeicheln', schmurrle (murlə) [KU-Dittw Schandein Sprachsch. 61]. Gummo (Guck mal), de Hannes war werrer beim Parre sch.! [ KU-Dittw]. — RhWB Rhein. VII 1510 sich anschmuddeln; ElsWB Els. II 479 schmudlen; DWB DWb. IX 1130/49 schmuddeln 3; Bayer. II 545 schmudeln. 1. 'glimmen, glühen, schmoren, schwelen', schmuude (mūdə) [IB-Ensh (Glass 105) Pirmas lothr. SWPf NW-Hardbg Spey LA-Edk (PfMHk. 1/2 1926 33) Impfl VPf, Heeger Nachl., Gal-Dornf], schmuure (mūrə) [ NW-Haßl BZ-Dernb], schmuule (mūlə) [KU-O'alb LA-Edk (PfMHk. 1/2 1926 33)], schmulre [Bd. 5, Sp. 1197] (mulrə) [ NW-Haßl]; Part. Perf. g'schmuud (gmūd) [ BZ-Dernb]; schmuut gut, von den Brand- und Glimmeigenschaften des Tabaks, [ SP-Heiligst]. 's schmuut [Frankth]. 's schmuut fort, 's is noch Glut drinn, norre fescht geblose! [ NW-Hardbg]. Das Eicheholz schmuut (hot g'schmuut) [ BZ-Dernb]. — 2. 'rauchen, Tabak rauchen', schmuude (mūdə) [IB-Ensh (Glass 105)]. Wemmer noch soo grien henner de Leffele isch, soll ma noch nidd schmuude! [IB-Ensh (Glass 105)]. — RhWB Rhein. VII 1510 schmud(d)en; LothWB Lothr. 456; ElsWB Els. II 479 and. Bed. [Bd. 5, Sp. 1198] Mörsf LU-Altr Fußgh, Thielen 100], schmoðich (mōðiχ) [ KU-Kaulb], schmoich (mōiχ) [ KU-Reichsth]; zur Verbr. s. K. 337; vgl. PfWB brunkig, PfWB schmuderig, PfWB schmuflig, PfWB schmul, PfWB schwademig, PfWB schwül; sch. Werre (Wetter) [ KL-Stelzbg]. 's es sch. [ KU-Reichsth]. Die Luft esch sch. [ LA-Roschb]. 's Werrer is sch. [ KU-Schmittw/O]. Das Wedder isch sch. [ ZW-Hornb]. Heit ischs so sch. [ LA-Gommh]. Heit esch ä schmooriche Luft [ LA-Nd'hochstdt]. Haut esch arich sch. [ BZ-Dernb]. Es es heit wirre so sch. [ KL-Stelzbg]. Des is en recht schmorichi Hitz [ LU-Alsh/Gr]. 's gäbt e Gewitter - 's is so sch. [Pirmas]. 's es so sch., heit gibt's noch ebbes, heit rappelts no [ ZW-Battw]. Jeerem, Joorem, isma heijd soo schmuulich, doon werds deowend noch ebbes erunnermache! [Glass 105]. Mer meent du käämscht jo raus aus alle Ecke, / Aus schwiele Luft, en schmodich, dunschtich G'schpuck / Du bischt gewiss genunk fer eem verschrecke [Birmelin Penns Gezw. 86]. Auguscht, so schmodich un so heess, / bringt alle Sadde (Sorten) Keffergfress; / Im Feichte schwitze dann die Wend, / So ass mer schier gaar heile kennt [Birmelin Penns Poems 27]. RhWB Rhein. VII 1508/09 schmud, 1509/10 schmuddelig, 1510 schmudderig, 1511 schmud(d)ig; LothWB Lothr. 456 schmudich; ElsWB Els. II 479 schmudig, schmudericht, schmuderig, ALA II 272; Schwäb. V 1016 schmuderig; Hess.-Nass. III 308 schmudchig, 309 schmudelig, schmuderig, schmudig; DWB DWb. IX 1130.
| ||
| © 2002—2010 by Kompetenzzentrum für elektronische Erschließungs- und Publikationsverfahren in den Geisteswissenschaften an der Universität Trier Home | Impressum | Kontakt | ![]() | ||