| Pfälzisches Wörterbuch | ![]() | ||
Krabbel-die-Wand-hinaus bis Krabbel-ware (Bd. 4, Sp. 510 bis 514) | |||
Krabbel-die-Wand-hinaus, m. Krabbeler, m. krabbelig, Adj. Krabbel-katze, f. Krabbel-kitze, f. Krabbel-kraut, n. Krabbel-maus, f. krabbeln, schw. kräbbeln, schw. Krabbel-sack, m. Krabbel-ware, f. Krabben Krabbes, Pl. Krabbes-kribbes-krabbes, Gen.? kräbbseln, schw. krabenzeln, schw. Krabui, f. Krach, m. Kräch, m. f. m. Kräche, m. f. m. Krächen, m. f. m. Krach-bärbel, f. Krach-bauer, m. Krach-büchse, f. Krachchers, n. Krach-darm, m. krach-dürr, Adj. krachen-, Adj. Krache, f. Krach-eisen, n. Krachel, f., m. n. Krachelchen, f., m. n. Kracheler, Pl. krachelig, Adj. kracheln, schw. krächeln, schw. krachen, schw. krächen, schw. Krächen Kracher, m. Krachert, m. Krächer, m. Kracherei, f. Krachete Krach-fix, n. Krach-hütel, n. krachig, Adj. Krach-kirsche, f. Krächler, m. Krach-macher, m. Krach-mandel, f. Krach-schnee, m. krächseln, schw. Krach-stoß, m. Krach-stößer, m. krächzen, schw. Krack Krackel, m. krackelig, Adj. Kracker, m. Kracks, m. Krackse, f. Kräckse, f. Kräckse, f. Kracksel, f. Kracksel, m. Kracks(e)ler, m. krackseln, schw. kräcksen, schw. kräcksen, schw. Kräckser, m. f. Kräckserin, m. f. Kräckserei, f. kräckserig, Adj. Kräckserin Kräcksersin, f. kräcksig, Adj. Kräcks-tüpfen, n. Krafitt Krafittchen Krafittel Kraft, f. Kraft-ballen, m. Kraft-brühe, f. kräfte-los, Adj. Kraft-fahrer, m. Kraft-futter, n. kräftig, Adj. Kraft-mensch, m. Kraft-suppe, f. krägeln, schw. Kragen, m. Kragen-bauer Kragen-futter, n. Kragen-knopf, m. Kragen-leinen, n. Kragen-nummer, f. Kragen-schal, m. Kragen-schoner, m. Kragen-schuh, m. | 1. a. 'Kleinkind, das am Boden herumkriecht', Kraww(e)ler (grawələr, grawlər) [mancherorts VPf]; vgl. PfWB Krabbel 1, PfWB Krabbelarsch; zu PfWB krabbeln 1 aγ. — b. 'Mensch, der gebeugt und mühsam geht'; alder K.; aldi Krawwlern [vereinzelt]; vgl. PfWB Krabbel 1 b; zu PfWB krabbeln 1 aδ. — c. vgl. Mist-, PfWB Scheißdreckskrabbeler. — d. Uzname für die Bewohner von NW-Dürkh, Krawwler [PfRh. 1977, S. 78]. — 2. a. = PfWB Immergrün 1, Krawwler [ PS-Ruhbk]. — b. 'Wein, der leicht trunken macht', Krawweler [ NW-Wachh]. — Südhess. III 1708; RhWB Rhein. IV 1306. 1. a. 'zappelig, unruhig'; e krawwelich Kind [ RO-Lettw]. Ich bin ganz k. [Bd. 4, Sp. 511] ![]() b. 'mühsam gehend', bes. von alten Menschen; e krawwelich Männche [ KU-A'glan]. — 2. a. 'Hungergefühl empfindend'. Es werd mer grawwlich [ BZ-Heuchh, mancherorts]. 's isch em ganz grawwlich worre (vor Hunger) [Hartmann Unkel 32]. — b. 'Brechreiz verspürend'. 's werd mer ganz k. [ KU-Kaulb, mancherorts]. — Zu PfWB krabbeln. Südhess. III 1708/09; RhWB Rhein. IV 1306; ElsWB Els. I 512. 1. 'Schreckgestalt, die Kinder ängstigen, sie bes. beim Dunkelwerden im Haus halten soll', Krawwelkatz [verbr. nördl. WPf u. westl. NPf]; vgl. PfWB Grau(el)katze, PfWB Krabbelkitze, PfWB -maus; weitere Syn. s. Butze(n)mann 1 a. Drauß es die K.! [KU-Nerzw, [Bd. 4, Sp. 512] verbr.]. Die K. holt dich! [RO-O'mosch, verbr.]. — 2. 'Vogelscheuche' [ KU-Cronbg RO-Wintbn Obd H'stätt]; vgl. PfWB Butz2 5. — Südhess. III 1709; RhWB Rhein. IV 1305; ElsWB Els. I 485 and. Bed. — -kitze f.: = PfWB Krabbelkatze 1, -kitz [verbr. westl. u. mittl. NPf FR-Tiefth]. — Der zweite Wortteil zu PfWB Kitze 'weibliche Katze'. — -kraut n.: 'Fingerkraut (Potentilla anserina u. reptans)', -kraut [WPf (Wilde 60)]. Syn. s. PfWB Fünffingerkraut. Südhess. III 1709. — -maus f.: = PfWB Krabbelkatze 1, -maus [ KB-Kriegsf BZ-Albw]. Südhess. III 1709; Rhein. IV 1305. 1. a. 'sich kriechend fortbewegen', kraww(e)le (grawələ, grawlə) [verbr. WPf NPf nördl. u. teilweise mittl. VPf], (grḁwlə) [Bd. 4, Sp. 513] [KU-Adb südl. Teil der mittl. VPf u. südl. VPf], krabbele (grabələ) [ KU-Börsbn Nanzw IB-Nd'würzb ZW-Battw RO-Dörrmosch KL-Heiligmosch NW-Elmst], krowwele (grǫwələ) [ RO-Dielkch]. α. 'mit raschen Bewegungen kriechen', von Insekten. Do krawwelt e Käwwer, e Raup, e Laus [WD-Niedkch, verbr.]. RA.: Bei dem fängt de Käwwer an se k., wer Unsinn redet [ KB-Bischh]. Dem krawwelt's im Hern, dass. [ LU-Alsh], krawwelt's owwe, dass. [ KL-Mölschb PS-H'einöd]. Dem is e Laus (auch: eppes) iwwer die Lewwer gekrawwelt, wer sich über etwas geärgert hat [LU-Limbghf, verbr.]. Er isch'm uf de Leim gekrawwelt 'hat sich überlisten lassen' [LU-Altr, verbr.]. Ausdruck zweifelhafter Bewunderung: Aß Gottessprich, was grawwelt do! [ NW-Weish/S]. SprW.: Die Laus werd zawwelich, wann se aus'm Grind krawwelt, vom Stolz eines Emporkömmlings [KL-Gimsb u. Umg.]. WR.: Wann die Spinne krawwele, gebt's schlecht Werrer [ ZW-Käshf]. Wann die Schnecke krabble, gebt's Re'ewetter [ KL-Heilmosch]. — β. 'auf Händen und Füßen kriechen', von der Fortbewegung kleiner Kinder'; vgl. PfWB gratteln 2 a, PfWB Krabbeler 1 a. 's Kind krawwelt uf'm Bodde [GH-Schwegh, verbr.], krawwelt auf Hänn un Fieß [HB-Kirrbg, verbr.]. — γ. 'mühsam gehen'. Ich bin so ferdich, daß ich nimmi k. kann [KL-Stelzbg, verbr.]. Die schaffe, so lang se k. kenne, von Menschen, die auch bei Krankheit und im hohen Alter arbeiten [ ZW-Battw]. Ich schlaan dich, daß de nimme k. kannscht! [ ZW-O'aub]. RA.: Er krawwelt wie e Uminz [ LU-Alsh]. — Zu 1a vgl. PfWB darunter-, PfWB durch-, PfWB heraus-, PfWB herum-, PfWB hin-, PfWB hinan-, PfWB hinaus-, PfWB hineinkrabbeln. — b. 'klettern' [verbr.]; vgl. PfWB darüber-, PfWB hinauf-, PfWB herunterkrabbeln. Er es uf's Dach gekrabbelt [FR-Bockh, verbr.]. Der krawwelt aach uf de hechschde Boom [ Gal-Dornf]. RA.: Do kennt mer an de Wänd in die Heh k., Ausdruck der Verzweiflung [ LU-Opp]. SprW.: Wer hoch krawwlt, fallt a tief runter [verbr. Don]. Wu de Zaun am schlechschde is, krawwelt jeder driwwer [ Don-Sekitsch]. — 2. a. 'rascheln, knistern'. Es krawwelt im Stroh [GH-Schweig, verbr. südl. VPf, vereinzelt nördl. VPf]. 's Hai krawwelt gar arich [ KU-W'mohr]. — b. 'kitzeln, kraulen'; an de Fußsohle, unner'm Aarm k. [SP-Heiligst, verbr. vorn. VPf]. Das Kind, das den Bart des Vaters krauelt, spricht: Kriwwele, krawwele! [ GH-Zeisk]. RA.: Ich loß mer nit unner'm Bart krawwele!, Ablehnung einer Zumutung [Frankth]. Man kitzelt das Kind am Kinn und spricht: Kriwwele, krawwele ... (Forts. s. PfWB kribbeln 3 a). — c. 'kramen'; vgl. PfWB Krabbelsack, -ware. — d. vgl. PfWB verkrabbeln. — 3. a. 'Nervenreize verspüren'. 's kriwwelt un krawwelt mer em ganze Kerper [ KB-Bennhs]. — b. 'Hungergefühl empfinden'. Es krawwelt mer im Mage [ BZ-Dernb]. — c. 'schmeicheln, gute Worte [Bd. 4, Sp. 514] geben'. Dem alde Norr muß mer e bissi krawwele [ KU-Schmittw/O, vereinzelt]. — d. Es krawwelt'm 'Er ist verrückt' [ LA-Roschb]; vgl. oben 1a (RA). Syn. s. PfWB verrücken 2a. — Südhess. III 1709; RhWB Rhein. IV 1301; LothWB Lothr. 307; ElsWB Els. I 512. 1. 'Sack, aus dem Gewinnlose gezogen werden', Krawwelsack [ BZ-Dernb]. — 2. 'Sack des St. Nikolaus' [Spey]; vgl. PfWB krabbeln 2c. — Rhein. IV 1305 and. Bed. — -ware f.: 'Kleinigkeiten', auch 'Schar kleiner Kinder', -war [ Rußl-Katht Sulz].
| ||
| © 2002—2010 by Kompetenzzentrum für elektronische Erschließungs- und Publikationsverfahren in den Geisteswissenschaften an der Universität Trier Home | Impressum | Kontakt | ![]() | ||