PfWB stieben das Wort ist im S. sehr selten -īwə, Part. gədīft Saarbr, Wittl-Monzel Piesport; dann geschlossen im Siegld -īwə, –ȳ-, Prät. -īwdə, Part. gətīwt, –ȳ-; im Anschluss daran OBerg -ūwən, ət –ȳft, Prät. -ūəf, Part. jətōəwən u. NBerg -ūwən; –ū:-, ət –yft, Prät. -ōf, Prät. γətōwən [Wermelsk -ou-]; das Rip -ū:və, ət –ȳ:f u. -ū:- [Malm-Amel -ō:v-], Prät. -ū:fdə [Sieg auch -ō:f-də], Part. γətū:f; die nberg. Formen setzen sich an der Ruhr in Ess, Dinsl fort; die rip. F. in Neuss, Grevhr, MGladb, doch ət –yft, Part. jətōəvə; das SNfrk der Selfk in Geilk, Heinsb hat -ē:və, ət –yft, Prät. -ūəf, Part. jətəvə, –ōə- [Kemp-Amern, SAnton ebenso, aber Prät. -ē:vət, Part. jətē:ft u. -tōəvə; Gräfr jətyft] Erk, Kemp, Kref, SMörs, SGeld -ȳvə, –ȳ:-, ət –yft, Prät. -ōəf, Part. jətoəvə; Mörs, Geld, Klev, Rees (u. -ū-), Dinsl (u. -ū-) -ȳwə, ət –ȳft, –y-, Prät. -ȳwdə, Part. γətyf(t); das Wort ist Siegld, Nfrk u. Rip, doch hier steht für »Staub bilden« im allg. Sinne stübben (-øbə, -øpə), u. stū:və nur im Sinne von »Staub aufwirbeln« etwa bei einem Sturme, »fein oder heftig regnen«, »stöbern vom Schnee« u. 1 f st. (schw.): 1. intrans. a. aufwirbeln, vom Staube; von Dag stüff et ävver marr; wat et st.; et st., wenn de kehrscht; do mosst de Stoff natt make, dann stüfft et nit so; et ränt (regnet), dat et stüfft; et schneit, dat et st.; he arbet, dat et st.; opeingestoəve Schni Nfrk, Allg. (s. o. die Bemerkung zum Rip); wenn de gemahle Kaffe dur et Schoət (Schublädchen) stüfft, göfft et Reəgen Kemp-SPeter; stüfft et noch? ist die Tabakpfeife noch an? ebd.; wat dat stüft! gesagt, wenn einer einen Furz riecht Gummb; dat stuf enem en (onger) de Nas riecht scharf, aufdringl., widerl. Schleid-Hellenth, Sieg-ODollend. RA.: Op de Kerkhoff stüfft de Sangk (Sand); de S., de st. noə Engeland, von E. noə Nüss (Neuss), du kres jet op de Schnüss! MGladb, — stüfft de Sand, kömmt den Heer van E., k. de Joffrau [Bd. 8, Sp. 672]
met de Brütt (Braut), die de ganze Welt beschütt (beschiesst)! Geld. Krunekrane, weckele Schwane, wen well met nor E. fahre? E. es geschloten, de Schlöttel es gebroken, in E., dor stufft et Sand, dor säggen de Klöckskes (Glocken): bengele, bammele, bu! bei diesen letzten Worten im Kreisspiel setzen sich die Kinder nieder Rees-Haldern, Klevld (mit Var.). Blos gej in't Für, st. ow de Fonke in't Gesech Geld-Kevelaer. Dat schnüwt, dat stüwt, har der Fuss (Fuchs) gesat, do rit (ritt) der op er Sau Gummb-Berghsn. Wat dat stüft! ruft man dem fein gekleideten Menschen zu Gummb; wat dat stüfft, w. d. st., de Bure met de Kamasche! Heinsb, Erk, — Lompe möt de K.! Neuss, — Eərpel (Kartoffeln) möt Schavoue (Wirsing)! Grevbr-Wickrathbg. Nit weten (wissen), wohin et gestoəven on (noch) gefloəge es verschwunden ist Mörs, Sol, Mettm. Do wor ennen Mann, den wor nit wis (weise), den bauden en Hüsken op et Is; dat I., dat krackten; dat H., dat sackten; de Möschen (Vögel), de flogen; de Köttels (Kot), de stowen! Mörs-Neuk. Wer si Geild well senn st., de mot et legen an de Eimen (Bienen) on an de Duwen Berg, Rip, — let et an de Lotterie on de D. Mörs-Asbg; lot et G. märr st., wen et längste lef, krig doch alles MülhRuhr. Et st. loten verschwenden NBerg; he lött et op de Plätzer st. vernachlässigt es Sol. Ech hauen dech, dat de Woll stüfft! Mettm, — dat de Lappe st.! MGladb, — dat dir de Hor vom Kopp st.! Sieg-Süchterschd. Danze, dar et stiebt Siegld-Hilchenb; he schmitt et, dat et stüfft Heinsb. Et geht, dat et stüfft, sei de Jong, du satt e op et Ferke Mörs-Xanten. — b. et stüfft es regnet fein, staubförmig; es schneit, stöbert SNfrk, Allg.; auch -ī:- Wittl-Monzel Piesport. — c. doə stüfft et es geht dort hoch her, z. B. bei einer Bauernhochzeit Kemp. — d. dem stüft et er ist nicht recht gescheit Wippf. — e. ene st. loəte furzen Kref. — f. eilend laufen, daherstürmen; st. goəhn ausreissen; an enem verbeist.; gestoəve komme; fort-, weg-, doher-, utərēnst.; eine böse Frau stuf durch et Hus; henge enem st. hinter einem her sein, immer an einem etwas auszusetzen haben; de Scherver (Scherben) stoəve na alle Sije (meist floəge) üəver de Stroət st. SNfrk, Allg.; -ē:v- Kobl-Kettig; herabkollern, vom Obst Mettm-Vohwinkel. RA.: Der stuəf doher wie Olefs Tring (Trine) Gummb-Berghsn. — g. -ū:v- laut schimpfen, sehr böse sein Dür-Helstern, Aach-Stdt. — 2. trans. (für »abstauben« steht stäuben (-:və usf.). a. Staub aufwirbeln; matt de Fenster to, hei stüfft jo alles voll! SNfrk; du stiews jo! Siegld; de Hinkel st. baden sich im Sande Saarbr. — b. einen st., fortjagen; de han ich der awwer gestiewt! Siegld, Berg, Ess einen stossen u. nicht um sich leiden wollen Gummb. — c. -ūw-, –ȳ- einen Baum, Äste st., stutzen, kappen Berg; -yf- MülhRh-Overath, Bo-Wesseling, Dinsl-Walsum. RA.: Use Herrgott stüwet de Böme, dat se nich büs innen Himmel wasset Ess. — Abl.: die Stüverei, dat Gestüv(s). | | FindeB stieben stiuben stv. III. (BMZ II2. 647b) stieven Rul. 119,4 var. stüben = stiuben Basl. chr. 1. 477,4 ; prät. stoup, stoub ( stuob: huob Roseng. s. unten u. vgl. Weinh. b. gr. § 269 ). pl. stuben, part. gestoben —: stieben, als od. wie staub umherfliegen. wie stiubet sô der asche! Helbl. 1,1201. dâ stiubet nû der kalte snê Heinz. 101,19. hinder im der nebel stoup Wig. 175,37. loup, daʒ von winde stoup Warn. 3330. Hätzl. 2. 57,86. mit präp. manic schiver ab im stoup Troj. 34535. st. in Walth. 38,7. Fasn. 1059,22, gegen Albr. 12,36, über Exod. D. 142, 26. ûf in der liehten sunnen schîn begunden st. als ein melm Engelh. 2605. eʒ hât gestoben auf mein schar der sünden vil Such. im leseb. 918,39. st. umbe Lanz. 4503, under Albr. 29,303, ûʒ Nib. Gudr. Alph. , von Nib. die sprîʒel von den scheften stuben Lieht. 190,8. da sie von erde melme stieben sâhen j.Tit. 4068, zuo Nib. ze stucken sie (sper) vil kleine stuben Lieht. 74,13. diu drum zuo den vrouwen in die schôʒe stuben Loh. 2442 ; staub von sich geben, stäuben Nib. Troj. diu brucke hieʒ ze dem stiebenden stege Lanz. 7146 ; schnell laufen, rennen, fliegen. fliegents und stiebents, vogelwild Oest. w. 261,37. Schm. Fr. 2,719. dâ fuor des mâles unde stoup vil manic snelle windes brût Troj. 10542. er stuob (: huob) durch den anger, durch die rôsen Roseng. 1277. 1371. gegen einander si dô stuben als zwêne valken, die dâ flugen Laur. 371. einem engegen st. Herb. 5220. von dannen stoup der kappellân in ein gadem Tyr. W. III H, 3. st. über Exod. reht als der windes briute mel kan er wol st. über velt Troj. 24717. ûʒ den clôstern stüben, laufen, fliehen Basl. chr. 1. 477,4. ze einander st. lâʒen, mit den rossen auf einander los rennen Engelh. 2585 ; sich starr emporrichten, sträuben? vor zorn stuben (struben?) sîne gran Reinh. 308,478. — mit ûf, ûʒ, be-, ent-, er-, ver-, zer-; | | |