Wörterbuchnetz
Netz-Navigator
 
 PfWB Spritze (Bd. 6, Sp. 357)   PfWB Hederich-spritze (Bd. 3, Sp. 747) 
   Spritze f.:
1.
a. 'Löschgerät der Feuerwehr', Spritz (brids) [mancherorts, Lambert Penns 140 Krämer Gal 204]; Zs.: Feuer-, Feuerwehr-, PfWB Handspritze; der Mann vun de Sp. [ LU-Opp]. Mer sin dann all ans Schpritzehaus g'schtermt, henn die alt Schpritz g'holt un sin an die Brandschtell g'rast [PfRSch. 29. 10. 1933 (FR-Hettldh)]. RA.: dr Owerscht vun dr Schpritz! 'der Gefreite', ironisch [Kühn Kumödi 40]. Er is voll wie e Sp. 'Er ist betrunken' [Kus]. —
b. 'Gerät zum Versprühen von Spritzbrühe im Obst-, Tabak-, Weinbau', meist auf dem Rücken getragen [ KU-Brück Herschw/Petth RO-Als NW-Frankeck Kallstdt GH-Kand]; Zs.: PfWB Baum-, PfWB Hederich-, PfWB Obstbaumspritze. Än Planz soll ich mit Stitze stitze, / die dort mit Gift aus Spritze spritze [Kraus Arwed 24]. —
c. 'die medizinische Spritze des Arztes, die Einspritzung' [mancherorts]; Zs. PfWB Ohrenspritze. Wonn der doi Buckel so weh dut, dann loß der doch e Sp. gewwe [Kaislt]. RA.: Der harre (hat eine) Sp. 'Er ist verrückt' [ WD-Hoof]. —
d. 'die Brause der Gießkanne' [ ZW-O'aub LA-Herxhwey Don-Gert]; Syn. s. PfWB Zotte. —
2. 'die Füllmaschine des Metzgers, mit der er den rohen Wurstteig in Därme füllt' [ LU-Opp]. —
3. Ausdruck beim Skatspiel, Schbriddz 'Kontra' [Hussong Kirkel 145], Sp. räduur 'Re' [Hussong Kirkel 136]; e Sp. gewe 'das Spiel ums doppelte erhöhen' [ LU-Limbghf]. —
4. s. PfWB Gutsel-, PfWB Milch-, PfWB Schäsenspritze. — RhWB Rhein. VIII 438/39; LothWB Lothr. 489; ElsWB Els. II 563; DWB DWb. X, II,1 126 ff.

 

  -spritze f.: 'Spritze für das Hederichvertilgungsmittel', Hellerichspritz [ LU-Altr].