| Netz-Navigator | |||||||||||||||||||||||||||||||
| PfWB Säcker (Bd. 5, Sp. 695) | PfWB Rachen-putzer (Bd. 5, Sp. 339) | PfWB Türken-wein (Bd. 2, Sp. 671) | |||||||||||||||||||||||||||||
1. 'in der Kelter ausgepreßte Rückstände von Weintrauben und Obst Säcker (segər, sęgər) [verbr. SOPf, PfId. 118 Heeger Südostpf. 27], Zäcker (dsegər, dsęgər) [östl. SOPf], Säckert [ SP-Hanhf W'see GH-Schwegh], Zeckert [ SP-Harths]; Verbr. s. K. 97; Zs.: PfWB Apfelsäcker; Syn. s. PfWB Trester 1. Um 1930 wird in LA-Gleisz BZ-Apphf Bergz nur der zusammenhängende Preßkuchen, in LA-Essing nur der Rückstand nach dem ersten Pressen mit S. bezeichnet. Ich mach mer mein Essig selwer aus'm S., wann ich gekeldert hab [ PS-Erfw]. a. 1255: in torculari reposita est ultima massa uvarum, que secker vocatur [OttbgUrkb. 95 (FR-Bockh)]. — 2. 'geringwertiger Wein', Sägger, Zägger [Wilde 261]; vgl. PfWB Säckelsbrühe, PfWB Säckerwein; Syn. s. PfWB Rachenputzer 1 a. — Wie PfWB Sackbrett und els. Sack 2 'Menge von Trauben, die auf einmal gekeltert werden' (Els. II 341) erkennen lassen, ist das Wort offensichtlich eine Ableitung zu Sack und deutet auf eine ältere Keltertechnik hin, bei der das Keltergut in einem Sack ausgepreßt wurde; vgl. auch Alanne II 80. Die mit Z- anlautenden Formen der östl. SOPf sind zu vergleichen mit zuggele neben suggele, Zellerie neben Sellerie u. a. — Südhess. V 20; RhWB Rhein. VII 682; ElsWB Els. II 345; Schwäb. V 525; Bayer. II 221; DWB DWb. VIII 1622, DWB IX 2806.
| 1. a. 'minderwertiger, schlechter Wein; Tresterwein, Haustrunk', -butzer [KU-Albb Albess FR-Albsh A'lein LU-Altr NW-Frankeck Niedkch Kallstdt Wachh LA-Venn BZ-Annw PfId. 111 Schandein Bav. IV,2 387 Wilde 261 Krieger 7 Feierowend 29/1950 5], -botzer [Don-Lenauheim]; Syn.: PfWB Apfelpuff, PfWB Birnenbumpes, -puff, -schnakel, PfWB Plämpel 2, PfWB Plämpelbrühe, PfWB Brühe 3 a, PfWB Bruttel 1 c, PfWB Buckskin 2, PfWB Puff 2, PfWB Bumpes 4, PfWB Buppes, PfWB Traubenpuff, Taglöhner(s)-, PfWB Drachentöter, Treber-, PfWB Dreimännerwein, PfWB Tresterwasser, -wein, Trink-, Drücker-, PfWB Trunkwein, PfWB Dullianer, PfWB Dullianerbrühe, PfWB Turko 2, PfWB einsperren 3, PfWB Essig 1, PfWB Fusel 2, PfWB Geplämpels, PfWB Gesöff 1, PfWB Gori 1, PfWB Gückes 1, PfWB Gullianer, PfWB Hannes-setz-dich, PfWB Hausblume, -friedensbruch, -mops, -trunk, PfWB Hohenastheimer, PfWB Hypothekentilger, PfWB Jakob 2 e, PfWB Jakob-setz-dich, PfWB Jankes, PfWB Joli, Kikeriki(k) 3, PfWB Kommunist 2, Konrad-setzdich, PfWB Krambutsch, PfWB Kratzer 2 c, PfWB Kutscher 2, PfWB Lackeltackel, PfWB Lacksbrühe, PfWB Lagageri, PfWB Lappelbrühe, PfWB Lauer, PfWB Läuerbrühe, PfWB Läuerer, Laug(en)sbrühe, PfWB Machbach, -buck, PfWB machen 1 b, Mokkel, PfWB Moppel 8, PfWB Mops 6, PfWB Moses 3, PfWB Nabelnaß, PfWB Nachwein, PfWB Nebelzerstörer, PfWB Rackelgackel, PfWB Radetzky, PfWB Rampaß, PfWB Ranzenrisser, PfWB Rappis, PfWB Rappser, PfWB Rassibulli, PfWB Rattengackel 1, -gesüffs, -gückel, -gift 2 a, Säckelsbrühe, Säk- [Bd. 5, Sp. 340] ker 2, PfWB Säckerwein, PfWB Sauerampfel, PfWB Sauerampfelbrühe, Saufzig, PfWB Saugesüff, PfWB Saurach, PfWB Schamas, PfWB Schember, PfWB Schieferwein, PfWB Schilcher, PfWB Schlingel, PfWB Schnalzer, Schnurrgickel, PfWB Schorlemorle, PfWB Sudelbrühe, PfWB Weiberklopfer. — b. 'scharfer Schnaps' [NWPf (Thielen 89) KL-Enkb]. — 2. a. 'Schreihals' [ KL-Enkb]. — b. 'Meerrettich' [KB-Albish (Wilde 172)]. — Südhess. IV 1172; RhWB Rhein. VII 13; ElsWB Els. II 131. —
|
| |||||||||||||||||||||||||||||
|
| ||||||||||||||||||||||||||||||
| © 2010 by Kompetenzzentrum für elektronische Erschließungs- und Publikationsverfahren in den Geisteswissenschaften an der Universität Trier Home | Impressum | Kontakt | |||||||||||||||||||||||||||||||