Wörterbuchnetz
Netz-Navigator
 
 PfWB Heiden-gretchen (Bd. 3, Sp. 759)   PfWB Schlampes (Bd. 5, Sp. 1023)   PfWB Nest (Bd. 5, Sp. 113) 
  -gretchen n.: 'unordentliche Frau', Hääregretche [ZW-Stamb]; vgl. PfWB Heidenmarie. —

 

   Schlampes m.:
1.
a. 'Schlamm, Schlammbelag, Schmutz', Schlampes (lambəs, lḁmbəs) [ ZW-Dellf FR-Quirnh]. —
b. 'Fettschicht auf der gekochten Milch' [ KU-Eßw]; vgl. PfWB Schlampen, PfWB Schlappen 2 c, PfWB Schlappes 6. —
c. 'Schweinetrank' [Don-Lenauheim Tscherwk]. —
2. 'nachlässiger, unordentlicher, saumseliger, träger Mensch' [ IB-Rubh ZW-Kl'bundb KL-Queidb Rodb Spesb KB-Orb]; Syn. (auch geschlechtsspezifische Bez. für schlampige, unordentliche Männer, Frauen; Weitere Syn. s. PfWB Drecksack 1 a): Äschenputtel 1, PfWB Backdrossel, PfWB Badascher 2, PfWB Balger, PfWB Bampel 2 b, Bampelarsch, Bampeler, Bampelgeorg, -han-

[Bd. 5, Sp. 1924]
nes, -meier, -sack, -schwanz, -wams, Bampes, Pappdrossel, Beele 1, PfWB Pelz 2 b, PfWB Besem 3, PfWB Pintsch, PfWB Bockschelle, PfWB Polack 2 a, PfWB Potchen 2, PfWB Pudel1 2 b, PfWB Bürstenbinder 3, PfWB Butz1 2, PfWB Butzkrug, PfWB Daberes, PfWB Taumel, PfWB Täumelmichel, PfWB Deisem1 2 b α, PfWB Dottel 1 b, PfWB Trämpeler, PfWB Tränsche 2, PfWB Dreckamsel 2 a, -arsch 2 a, -atzel, -bampel, -bandel, -barg, -bartel, -beele, -bolle, -bürste 2, -butz(en) 2, dulle, -eber, -ferkel, -fink, -hammel 1 a, -hamster, -hannes, -igel, -jockel, -kathel, -kerl, -knottel, -knuschel, -krulle 2, -kruste 2, -lappen, -liese, -mensch, -mohrle, -mutter, -nudel, -odel, -patsche, -peter, -pine, -pudel, -ribbel, -rudel, -sack 1 a, -sara, -sau 1 a, -schlampel, -schlappe, -schwanz, -schwein, -spatz, -sulgen, -suse, -tier, -ursel 1, -uttel, -vogel, -wutz, PfWB Drehangel, -arsch, -bändel, PfWB -hahn(en) 2, -mich-herum, -peter, -pinsel, -quetsche, -schwanz, -wedel, -wendel, PfWB Trottel1 1 a, PfWB Trottelarsch, PfWB Drückmännchen 2, PfWB Drückser 2, PfWB Trulle1 2, PfWB Duppel1 1, PfWB Turmel 2, PfWB Dusel 3 b, PfWB Eule 2 b β, PfWB Fahne 5, PfWB Veiolerin, PfWB Vettel, PfWB Fetzen 3 b β, PfWB Firlefanz, PfWB Flappe, PfWB Flappes 2, PfWB Flatsch 3, PfWB Flatsche 2 b, PfWB Flatscher 3 c, PfWB Flohpeter, PfWB Freund 1 c α, PfWB Fuchtel 3 a, PfWB Gammel 1, PfWB Gampel 1 b, PfWB Gamschel, PfWB Gautsche 2, PfWB Gautschel 2, PfWB Gnustergrete, PfWB Goje 3 a, PfWB Gottestrendel, PfWB Griebe 2 e, PfWB Halbgehenkter, PfWB Hammel1 3 c α, PfWB Hampelbampel, PfWB Hampertarsch, PfWB Hannebampel 1, PfWB Hanneslangsam, PfWB Heidengretchen, PfWB Heidenmensch 2, PfWB Heidenpotchen, PfWB Heidesin 2 b, PfWB Herrgottstrendler, PfWB Himbam, PfWB Hosenlottel 1 b α, -lotter 2 b α, Kreuzlahm 2, PfWB Lackel 2, PfWB Laffer 1, PfWB Lahmel1, PfWB Lahmgedrehter, PfWB Lampel 2, PfWB Lämpel1 1, PfWB Lappe 2 c, PfWB Lappel, PfWB Lapperes, PfWB Lappes1 2, PfWB Lappländer 1 a, PfWB Lappschwanz, PfWB Latschen2 1, PfWB Leimsieder 1 a, PfWB Liedrian, PfWB Loppchen 1, PfWB Lose1 2, PfWB Lotsche1, PfWB Lottel 1, PfWB Lümmel 2, PfWB Lump 1 a, PfWB Lumpenaas, -ding, -mensch, -tier 2 a, PfWB Lumpes 1 a, PfWB Lunze 2, PfWB Lurmen 1, PfWB Madam 1 e β, PfWB Mamme1 2 d, PfWB Maschores 1 c, PfWB Matscher, PfWB Matze, PfWB Matzelfrack, PfWB Mauseknottel 2 a α, PfWB Meindein, PfWB Moke 2 b, PfWB Morastkachel, PfWB Motte1 2 a, PfWB Mule 2, PfWB Muschel2 3, PfWB Muskedonner 1 c, PfWB Mussudel, PfWB Mutsch1, PfWB Nessel 3 a, PfWB Nest 2 h, PfWB Nottel, PfWB Ottilie 2 a, PfWB Räkel 2, PfWB Reißteufel 2 b, PfWB Ringel 2, PfWB Rotzgeorg, -käfer, -löffel, PfWB Rupfgans, PfWB Rußkübel, PfWB Rütsche 3 a, PfWB Sack 5, PfWB Sappchert, PfWB Sara 2 a, Sauaas,

[Bd. 5, Sp. 1025]
-bandel, -barg, -bartel, -besem, -butz 2 b, -ferkel, -igel, -kalle, -krappen, -loch 2, -lose 2, -mensch 1, -ringel, -rudel, -täsche, -teufel, -tier 2 a, -verrecker, PfWB Schampel 1 d, PfWB Schindaas 1 b β, PfWB Schlabberes 1 b, PfWB Schlackel 1 a, PfWB Schlafeule 2, -haube 3 b, -kopf 1 b, -mütze 2, -ratz 2, PfWB Schlampampel, PfWB Schlampamper, PfWB Schlampampes, PfWB Schlampari, PfWB Schlampbeele, PfWB Schlampe, PfWB Schlampel, PfWB Schlämpen, PfWB Schlamper, PfWB Schlampergrete, -käthe, PfWB Schlamperin, PfWB Schlampert, PfWB Schlampertin, PfWB Schlamphahn, -pfeife, -sara, PfWB Schlampine, PfWB Schlamprian, PfWB Schlampuri, PfWB Schlappe 2, PfWB Schlappel, PfWB Schlappen 3 b, PfWB Schlappenadam, -mutter, -vater, PfWB Schlapper1, PfWB Schlapperkäthe, -tasche 2, PfWB Schlappes 1 a, PfWB Schlappgrete, -hannes, -madam, -mamsell, -peter, -sack, -sau, -schwanz 3, -sibylle, -susel-, PfWB Schlaraffe 3, PfWB Schleifarsch, PfWB Schleife 8, PfWB Schlendrian 1, PfWB Schlenkerbine, -liese, PfWB Schleppmadam, PfWB Schlocker 2 a γ, PfWB Schlotte 6 a, PfWB Schlumper 1, PfWB Schluri 1 b, PfWB Schlurian, PfWB Schlunze 2, PfWB Schmierfink 1, -jakob, -jockel, -krämer, -lappen 3 a, -liese, -sack, PfWB Schmutzfink, -hammel, -jockel, PfWB Schossel1 2 a, PfWB Schoten 1 h, PfWB Slowake 2, PfWB Socken 2 a α, PfWB Sudeler 2 a, PfWB Sudelersin, PfWB Sudelliese, PfWB Susanna 2 a, PfWB Susemarie, PfWB Sutte 1, PfWB Zampel, PfWB Zottel, Zotteler, PfWB Zottelbock, -krämer. Südhess. V 366/67; RhWB Rhein. VII 1234.

 

   Nest n.:
1. 'Wohn- und Brutstätte der Vögel und anderer Tiere', Nescht, Pl. Neschder [verbr., auch Auslandspfälzer, PfId. 100 Christmann Kaulb 9, 79, 88, 93 Mang 89 Schneckenburger 49 Höh 77, 80], Näscht [verbr. SOPf (Heeger Nachl.) vereinzelt übrige Pf Müller Dietschw 52], Nächt [ KU-Reiffb], Nischt [KU-Erdb Herchw Körbn WD-Niedkch HB-Lu'thal RO-Rehborn Don-Lenauheim]; Dim. Neschtche [ ZW-Bechhf], Neschdel, Neschdelche, Dim. Pl. Neschdelcher [ LU-Alsh]; Zs.: PfWB Ameisen-, PfWB Drossel-, PfWB Eichhörnchen(s)-, PfWB Eulen-, PfWB Fasanen-, PfWB Habicht(s)-, PfWB Hasen-, PfWB Hornissel(s)-, PfWB Hühner-, PfWB Hummeln-, PfWB Hummelsbienen-, PfWB Hummler-, PfWB Hünkel(s)-, PfWB Krappen-, PfWB Maus(e)- 1, PfWB Neunangel-, PfWB Raben-, PfWB Ratten-, PfWB Sau-, PfWB Schwalben-, PfWB Spatzen-, PfWB Spinnen-, PfWB Vogel(s)- 1, PfWB Wespen-, Wildentennest; e Nescht (Neschder, Neschtcher) aushewe 'Vogelnester plündern' [LU-Muttstdt, verbr., Krämer Gal 155], Neschder kiwwele, dass. [ KU-Hundh]. Der Bu wääß e N. [ LU-Neuhf]. Das Ausheben der Vogelnester war früher eine verbreitete Unart der Buben [ RO-Dielkch]. RA.: de Alde uf em N. fange 'einen guten Griff tun' [KB-Kriegsf Mauchh NPfGV 1974 36], auch ironisch: 'einen vermeintlich guten Fang machen, von dem sich dann das Gegenteil herausstellt' [KU-Schmittw/O WD-Niedkch FR-Albsh Kühn Palz 126]; newer's N. legge 'sich vertun, verspekulieren' [NW-Freinsh, verbr.], 'sich schlecht verheiraten' [ KB-Kriegsf]; eem ins N. treffe 'einen verhauen' [ ZW-Bottb]; e Kuckucksei ins N. le'e 'mit der Frau eines anderen ein Kind zeugen' [ KU-Schmittw/O]. Der hat sich in e gut N. g'setzt 'hat gut eingeheiratet' [ PS-Erfw, mancherorts], in e warm N. gesetzt, dass. [NW-Hardbg u. Umg., Krämer Gal 155]. SprW.: E gescheit Hinkel leet aa emol newer's N. [verbr., auch Auslandspfälzer]. Mer kann nit zwää Hase in ääm N. fange 'Man kann zwei schwierige Aufgaben nicht gleichzeitig bewältigen' [südl. VPf (PfL 11. 9. 1925), Heeger Tiere I 25]. Mer kann wuhl zwää

[Bd. 5, Sp. 114]
Micke mit eem Schlaach treffe, awer net zwää Hase in eem N. fange [ BZ-Dierb]. Des Veglche, was marjets peift, scheißt ins N. [ Don-Schowe]. Volksgl.: Wu de Storck sein N. uf em Haus hot, schlecht de Blitz net ein [ LA-Gommh]. VR.: Ääns, zwee, draai, do geht e Gässel naai. In dem Gässel steht e Bääm, uf dem Bääm esch e N. [ BZ-Billh]. Weitere VR. s. PfWB Kappe 2 aα, PfWB Krak, PfWB Rabe, PfWB Storch. Kinderspiele: Has im N. [ KU-Schmittw/O]; Kuckuck, such dei Neschtche, ein Suchspiel, bei dem eine Scherbe versteckt wird [ RO-Alsbr]. —
2.
a. 'Nest für den Osterhasen, das die Kinder im Garten aus Moos und Blumen machen' [PS-Erfw, verbr.]; Zs.: PfWB Moos-, PfWB Osterhasen-, PfWB Osternest. —
b.
α. 'nestartig eingerollter Zopf am Hinterkopf, Haarknoten'; eine Haartracht der Frauen und Mädchen [verbr.]; vgl. PfWB Knoten 1b, PfWB Krone 2c; Zs.: Maus(e)nest 2a; e N. mache [ KU-Schmittw/O]. Mädchen und Frauen mit dichtem Haarwuchs kenne sich Neschder stecke [ LU-Opp]. Hot die e dick N.! [ RO-Rehborn], e stark N.! [ LA-Gommh]. Eich hun mei N. velur (verloren) 'mein Haarknoten ist aufgegangen' [ RO-Rehborn]. —
β. 'unordentliches Haar' [ SP-Heiligst]. —
γ. 'Haarlocken an den Schläfen', Pl. Neschtcher [ KU-Bedb]; vgl. Schneckel. —
c.
α. 'Bett', scherzh. [verbr., Schandein Bav. IV,2 206]; vgl. PfWB Genistels; Zs.: PfWB Flohnest; Syn. s. PfWB Bett 1a. Ich geh ins N. [FR-Kindh, verbr.]. Mach, daß' ins N. kummsch! [ PS-Fischb]. Er leit noch im N. [ KB-Kerzh], ritscht noch im N. rum [ GH-Wörth], hot sich 's N. verstrampelt [ KL-Fischb]. Der kummt morjents nit aus em N. [ NW-Freinsh]. Er hot die Bips (ist krank) un hockt im N. [ ZW-Battw]. —
β. 'unordentliches Bett' [ PS-Erfw NW-Frankeck]. —
γ. 'schlechtes Bett' [ LU-Böhl LA-Mörzh]. —
d. 'abgelegenes, kleines Dorf', scherzh., neckend [verbr.]; vgl. PfWB Dorf 1a, PfWB Heft1 2b, PfWB Kaff1; Zs.: PfWB Arbeiter-, PfWB Fabriker-, PfWB Fabrik-, Händler-, PfWB Sau-, PfWB Schnaken-, PfWB Spießernest. So e dot N.! [ KU-Schmittw/O], e aarmselig N.! [ LU-Opp], e verschlofenes N.! [ PS-Erfw], verrufe N.! [ KU-Kaulb]. Der dut die Neschder abkloppe 'geht von Dorf zu Dorf' [PfMus. 7/8 1925 180]. o. J.: wer es sach, das er wieder kommen an das nest da er usz gezogen ist, soll er alsdann wieder zu dem schlosz Nanstein gehören [Grimm Weist. V 669]. —
e.
α. 'Haus', bes. 'altes Haus', Nescht [ NW-Ungst], e alt N. [ LU-Rh'gönh LA-Birkw]; e N. voll Kinner [ LA-Venn]; Zs.: PfWB Ratten-, PfWB Wanzennest. —
β. vgl. PfWB Maus(e)- 2b, PfWB Wollnest. —
f.
α. 'von der Kleeseide befallene Stelle im Kleeacker', Nescht, Pl. Neschder [ KL-Erfb]; Zs.: PfWB Kleeseide-, PfWB Seidennest. —
β. 'Möhre (Daucus carota)' [ FR-Hettldh]; Zs.: Vogel(s)nest 2. —
g. 'Nachgeburt der Kuh' [ Gal-Königsau]; Syn. s. PfWB Fege 1. —
h. Schimpfw. für eine unordentliche Frau [ LA-Roschb]. — Südhess. IV 960 ff.;

[Bd. 5, Sp. 115]
RhWB Rhein. VI 154 ff.; LothWB Lothr. 382; ElsWB Els. I 790.