Wörterbuchnetz
Netz-Navigator
 
 PfWB Bremse (Bd. 1, Sp. 1195)   PfWB Triller (Bd. 2, Sp. 515)   PfWB trällern (Bd. 2, Sp. 408) 
   Bremse1 f., Bremser m.:
1. 'Viehbremse (Tabanus)', Brems (bręms) [NPf nördl. VPf, vgl. K. 65, verbr. Don Gal Buch], Brams [ RO-Rehbn ZW-Mörsb PS-Schönau], Bremser (bręmsər) [ RO-Münchw Gonb Ruppeck Falkst

[Bd. 1, Sp. 1196]
N'hemsb PS-Fehrb KB-Dannfs]; vgl. PfWB Breme1. Syn.: Blutsuckler 2, PfWB Pothammel 2, PfWB Breme1 1 a, PfWB Bremsmücke, -schnake, PfWB Brumme, PfWB Brummse, Brumms-, Gauls-, PfWB Kuhmücke, PfWB Kuhschnake, PfWB Schnake, Stech-, PfWB Viehschnake. Zur Verbr. der Bez. für 'Viehbremse' s. auch DWA V. Die Bremse sin so wielich (wütig), Anzeichen für Gewitter [ KU-Bedb]. Der Gaul werd vun de Bremse geploogt [ NW-Freinsh]. Die bei Breme1 1 a gebrachte BR beginnt in WD-Niedkch: Wer net geht em Sommer met dem Reche, wann die Bremse oun Micke steche.
2. 'Stechfliege', Brems [verbr. WPf]. Syn. s. PfWB Schnake. —
3. = PfWB Hummel [Don-Schowe Gal-Gelsend Landtr]. —
4. = PfWB Hornisse [Pirmas]. —
5. = PfWB Libelle [ KB-Bubh]. — Wie PfWB Breme1 abgeleitet von ahd. brëman, mhd. brëmen 'brummen', vgl. Kluge-Mitzka19. Die nahezu ausschließlich auf den nördl. Teil der Pfalz beschränkte Verbreitung der Form Brems verträgt sich gut mit der Feststellung, daß sie aus dem Niederdeutschen stamme (Weigand II 284); in der VPf ist sie unter schriftsprachl. Einfluß in einzelnen Orten aufgekommen. — Südhess. I 1099; RhWB Rhein. I 961; LothWB Lothr. 62; Bad. I 318.

 

  Triller m.:
1. T. in der Vogelstimme, in der Musik, Triller (drilər) [verbr.]. Zs. PfWB Lerchentriller. In Kaul- unn in Kreembach (früher bekannte Musikantendörfer im Lautertal), do lährt mr so Triller [Christmann Grummet 40]. —
2. das Insekt 'Grille' [ Gal-Wiesenbg]. — Südhess. I 1730/31; RhWB Rhein. VIII 1363/64; Bad. I 559.

 

  trällern schw.: wie schd. Die trällert heit schun de ganze Dag [KL-Kindsb, verbr.]. Südhess. I 1638; Bad. I 527.