| Netz-Navigator | |||||||||||||||||||
| NLexer kresse (Bd. 3, Sp. 282) | PfWB Kresse (Bd. 4, Sp. 582) | PfWB Zwerg (Bd. 6, Sp. 1738) | |||||||||||||||||
1. a. 'Gründling (Gobio gobio)', eine Fischart, Kreß (gręs) [LU-Opp (f.), Heeger Tiere II 14 (m.)], Kraß (gras) [KL-Niedkch (f.)]; Pl. Kresse; oft nur im Dim. gebraucht: Kreßje [ KU-Diedk], Kraßje [ KU-Bedb], Kressel [ LU-Altr]; vgl. PfWB Ächterchen. — b. 'kleiner karpfenartiger Fisch, der als Köder für den Fischfang verwendet wird', Kresse [ KU-Ulm], Kreßje, Dim. [ KU-A'glan], Kreßchen, Dim. [ HB-Nd'bexb], Kreßjer, Dim. Pl. [ KU-Ulm], Kreßling [ KU-A'glan]. — a. 1547: giebt gemeine visch, Alß hecht, Ruppenn, Mimven, bersing, grundeln, krässen vnndt krebs [ZweibrOA-Bannb. 56 (HB-Nd'bexb)]. — 2. übertr. a. 'kleine, unscheinbare weibliche Person', Kreßje, Kreßche (gręsjə, gręsχə) [ KU-Schellw Kus PS-Th'eischw]. — b. 'körperlich zurückgebliebener Mensch, Tier' [ RO-Odh]; vgl. Saarbr. 87 Gräßje. — Südhess. III 1810; RhWB Rhein. IV 1467; LothWB Lothr. 312, 214; ElsWB Els. I 281 Gräss; Lexer Lexer I 1722; Kluge-Mitzka20 403.
| 1. 'kleinwüchsiger Mensch', Zwerch [mancherorts Höh 158 Krämer Gal 250], Zwersch [LU-Altr Castleman Zwbr. 33], Zwärrich [Lambert Penns 186]; Dim. Zwerchel [NW-Gimmdg Kamm 71], Zwerchelche [Bergz (Kamm 71)]; Zs.: PfWB Gartenzwerg; Syn.: PfWB Badick, PfWB Pimpernuß 3, PfWB Purzel 2, PfWB Buton 3, PfWB Daumennickel, PfWB Dippechen, PfWB Dreikäsehoch, PfWB Fastnachtskuchen 2 b, PfWB Gartenzwerg, PfWB Gricksel 2 n, PfWB Grundel1 [Bd. 6, Sp. 1739] 2 b, PfWB Grutz, PfWB Grutzen 6 b, PfWB halb I 3 b, PfWB Hänfterling 2 a, PfWB Häpperchen, PfWB Hosensackspringer, PfWB Käfer 2 b, PfWB Käferig 1, PfWB Käsehoch, PfWB Keim, PfWB Keimen 3 b α, PfWB klein 1 c α, PfWB Knäckes, PfWB Kniebes, PfWB kniehoch 2, PfWB Knopf 2 a, PfWB Knorzen, PfWB Knörzchen 7 a α, PfWB Knotenfurz, PfWB Knotsche, PfWB Knutsche 2 b, PfWB Knuppes, PfWB Kottel1 2, PfWB Kraukelchen 1 d, PfWB Krawunzel 1, PfWB Kresse, PfWB Kreßchen2 2 a, PfWB Kribbes 2, Krispinus 2 a, PfWB Kroppzeug 2, PfWB Krotterich 2, PfWB Krucksel, PfWB Krüppel 1 b, PfWB Krupper1 1, PfWB Kruppes 2 a, PfWB Mauseknottel 2 a β, PfWB Meckes2 2 a, PfWB Micker2, PfWB Mottenkugel 2, PfWB Mücke, PfWB Mucke 2 a, PfWB Näppes, PfWB Quäker, PfWB Quaster, PfWB Quatter 1 b, PfWB Ratzer 2 b, PfWB Rettich 2, PfWB Schröter 2, PfWB Spatz 2 a, PfWB Ständer 5 a, PfWB Stepper, PfWB Stopfen 5 a, PfWB Stopfer 5 a, PfWB Stopfert 3, PfWB Stöpfes, PfWB Stopfsack, PfWB Stopfseler 1, PfWB Stopsel, PfWB Stöpsel 2, PfWB Storren 6 c, PfWB Storzelranzen, PfWB Storzen 4 a, PfWB Stübich 2, PfWB Stumpen 3, PfWB Stümpes, PfWB Stumpsen, PfWB Stutzen 5, PfWB Wicht, PfWB Zentimeter 3, PfWB Zwerchsack 2 a. Des isch de reinscht Z. [ LA-Gommh]. Ich hab des abne Bää g'funn vun dem ääbääniche Z. [Kröher Lyoner 145]. Was frieher klää war, wachst sich aus, / aus Zwerchlich (Dim. Pl.) määnscht, 's werr'n Riese [PfMda.-Wettstreit 261]. Grumbeerebrei im Werrtshausdeller / Nemmt sich aus nor wie e Z. [Kühn 52]. RA.: Äch Zwäjche hänn emool glää aag'fange!, iron. [Braun Lääsebuuch II 287]. Es gebbt Riese, Zwerge un Iwwerzwerche [Krieger 11]. ALA I K. 24. — 2. 'durch den Schlauchpilz Taphrina pruni befallene hornförmige, grünbleibende, ungenießbare Zwetschge', Zwerge Pl. [ LA-Offb]; vgl. PfWB Geißenbart 2 a β, PfWB Narbe 2, PfWB Narr 2 b α, PfWB Narrenquetsche, PfWB Quetschennarren 2, Zwetschgennarr. — RhWB Rhein. IX 899; LothWB Lothr. 563 Zwerich; ElsWB Els. II 927 Zwërch.
| ||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||
| © 2010 by Kompetenzzentrum für elektronische Erschließungs- und Publikationsverfahren in den Geisteswissenschaften an der Universität Trier Home | Impressum | Kontakt | |||||||||||||||||||